gaypatras

Κείμενο που διαβάστηκε από τη Λεσβιακή Ομάδα Αθήνας στα πλαίσια του Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ –Ιούλιος 2008 Αθήνα.

Ποια να είναι άραγε η θέση του γάμου στο κίνημα για την ισότητα μεταξύ των ΛΟΑΤ και εκείνων με κυρίαρχες σεξουαλικές επιλογές; Με δυο λόγια, υπάρχει ακτιβιστική δράση αν υποθέσουμε ότι θα υπάρξει θεσμική αναγνώριση του γάμου μεταξύ ομοφύλων; Ως ομάδα νιώσαμε την ανάγκη να εξετάσουμε τι υπολείπεται των θεσμικών δικαιωμάτων και γενικότερα τι υπολείπεται ώστε να πούμε τελικά πως οι διακρίσεις απέναντι σε συναινετικές σεξουαλικές μειονότητες έχουν εξαλειφθεί ή βαδίζουν σταθερά προς εξάλειψη.

Τα καλά του γάμου

1. Περνάει το μήνυμα περί σεβασμού της διαφορετικότητας στην ευρύτερη κοινωνία.
2. Θεσμικά γίνεται ένα σημαντικότατο εφαρμοσμένο βήμα για νομική αναγνώριση από την πολιτεία των σχέσεων μεταξύ λεσβιών και μεταξύ γκέι, (όχι τρανς ακόμα), με όλα τα δικαιώματα που απολαμβάνουν απ’ αρχής κόσμου οι άνθρωποι με κυρίαρχη σεξουαλικότητα.
3. Μαθαίνουμε ποιοι/ποιες είναι οι σύμμαχοι στο πολιτικό/δικαστικό/μίντια στερέωμα (δήμαρχος Τήλου καλός, Τσίπρας τυπικό πολιτικό άνιμαλ, εισαγγελέας Ρόδου ομοφοβικός, «Τα Νέα» καλά κ.λπ.). Αν το καλοσκεφτούμε, είναι τρεις από τις τέσσερις εξουσίες – με τον Τύπο μέσα.
4. Βλέπουμε, επιτέλους, σε τούτη τη χώρα που ασκεί διακρίσεις κατά κόρον, όπου μπορεί, ότι είναι εφικτό να γίνει γάμος μεταξύ ομοφύλων. Ας σκεφτούμε πόσο απίθανο ήταν όλο αυτό μόλις πριν από μερικούς μήνες – αφήστε πριν από ελάχιστα χρόνια. Όλες και όλοι μας σκύβαμε το κεφάλι μπροστά στην πρόοδο άλλων χωρών σ’ αυτόν τον τομέα. Πρώτη φορά σκεφτόμαστε ότι μπορεί να είμαστε στο ίδιο βάθρο.

Τα κακά του γάμου

Δεν υπάρχουν. Μην το παρακάνουμε. Υφίστανται προβληματισμοί.

Οι προβληματισμοί

1. Γάμος = μανιφέστο συντηρητισμού. Όσο η δομή και ο ορισμός του απαιτούν μακροχρόνια μονογαμική σχέση για να ισχύει και όσο απορρέουν από αυτόν οικονομικά οφέλη τόσο θα παιδεύονται με δαύτον μιλιούνια άνθρωποι – και η καλή λογοτεχνία καθώς και η κακή. Εμείς οι ΛΟΑΤ τι του βρίσκουμε; Αυτό μπορεί ν’ απαντηθεί μόνο αν κοιτάξουμε πρώτα εμάς τις ίδιες και τους ίδιους.

2. Ας πούμε ότι υπάρχουν τουλάχιστον δύο επίπεδα στο χώρο του ΛΟΑΤ ακτιβισμού:

Α. Εκείνο που θέλει πλήρη εξίσωση με τις κυρίαρχες καταστάσεις. Φαίνεται όμως πως κουβαλάει στην πορεία του και το συντηρητισμό που υπάρχει σε μεγάλο μέρος της κυρίαρχης σεξουαλικότητας, όπως την προϋπόθεση της αιώνιας σχέσης, της δυαδικής σχέσης, της πυρηνικής οικογένειας, του σεξισμού, ακόμα και της θρησκευτικότητας σε κάποιες περιπτώσεις, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε απαίτηση και θρησκευτικού γάμου στο μέλλον, όπως έγινε στη Δύση.

Β. Ένα άλλο κομμάτι του ΛΟΑΤ ακτιβισμού είναι τα άτομα που επιδιώκουν ισότητα, αλλά μόνο σε συνάρτηση με τη βελτίωση της υπάρχουσας κατάστασης, μέσω μιας προοδευτικής, φιλελεύθερης κριτικής και συνειδητής προσπάθειας αποδόμησης και αναδόμησης του status quo. Η αντίληψη των ανθρώπων αυτών είναι ότι ο γάμος περιττεύει σε μια προοδευτική κοινωνία που έχει δίκαιες φορολογικές πολιτικές για όλες τις πολίτισσες και όλους τους πολίτες της, αφήνει στο άτομο την απόφαση του χρονικού ορίου διάρκειας και λήξης μιας σχέσης, χωρίς να προσπαθεί να επιβάλει «σωστά» πρότυπα και οικονομικά θέλγητρα, έχει αφήσει τα θεολογικά ζητήματα στη διακριτική ευχέρεια του ατόμου και δεν παρεμβαίνει στη σχέση του ή μη με το μεταφυσικό, πιστεύει στη βαθιά ζημιογόνο λειτουργία του εθνικισμού, του σεξισμού, του ρατσισμού και ασχολείται σοβαρά με τη γενικότερη πρόοδο του ανθρώπινου είδους και την καταπολέμηση του συντηρητισμού.

3. Μπορούν να συμπορευτούν τα δύο επίπεδα του ΛΟΑΤ ακτιβισμού προς όφελος όλων;

Ναι προς το παρόν, αλλά να μην ξεχνιόμαστε ούτε οι μεν ούτε οι δε, γιατί οι δρόμοι μας μπορεί να χωρίσουν κάποτε – ίσως και σύντομα, αν όλα πάνε καλά.

Τι άλλο υπάρχει για να γίνει;

ΕΚΚΛΗΣΙΑ

Είναι δύσκολο να το επισημάνουμε και να το τεκμηριώσουμε, αλλά υπάρχει η φήμη ότι το μάθημα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης έχει εκπέσει από τα σχολεία λόγω εκκλησίας. Το να μη διδάσκεται ως κεντρικό μάθημα, ειδικά όσον αφορά τις σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες και τις διαφορετικές ερωτικές σχέσεις, όπως μεταξύ συναινούντων ομοφύλων, τρανς κ.ά., ευθύνεται σαφώς για την αύξηση των κρουσμάτων του AIDS. Και μόνο το γεγονός ότι είναι δύσκολο να ακουστούν οι ενστάσεις μας στο γιατί οι σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες, και ειδικότερα το AIDS, δεν βρίσκονται στον πυρήνα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στα σχολεία δημιουργεί την υποψία για μια ασφυκτικά στενή συνεργασία μεταξύ εκκλησίας και κράτους.

Η δε απουσία από τα σχολεία της απλής αρχής ότι τα ΛΟΑΤ άτομα δεν είναι «περίεργα», δεν «επιλέγουν», ούτε έχουν «ιδιαιτερότητα», αλλά είναι απλώς διαφορετικά και δικαιούνται σεβασμό και ισονομία/ισοπολιτεία θα συνεχίσει να δημιουργεί γενιές ρατσιστών και ρατσιστριών. Και όλοι αυτοί θα κόπτονται ενάντια στην ομοφυλοφιλία και τις έμφυλες ταυτότητες και θα δυσκολεύονται να αποδεχτούν τη δική τους σεξουαλική διαφορετικότητα καθώς και της οικογένειάς τους.

Για να μην έχουμε υποψίες και για να μην αφήνουμε τις φήμες να μας πελαγοδρομούν και να μας εφησυχάζουν ότι κάποιος σκοτεινός κολοσσός ευθύνεται για τέτοιες ανηθικότητες, θα ήταν καλό να μαζευτούν στοιχεία για το ανακάτεμα της εκκλησίας σε τέτοια ζωτικά θέματα. Είναι μια δουλειά που πρέπει να γίνει.

Παράλληλα, ο διαχωρισμός εκκλησίας και κράτους αποτελεί ένα θέμα επείγον και ίσως να έπρεπε να συζητηθεί από τις ομάδες που είναι σήμερα εδώ (σ.σ.: ΛΟΑ, Ο.Λ.Κ.Ε., Δίκτυο για τα Πολιτικά και Κοινωνικά Δικαιώματα), να σκαρφαλώσει όσο πιο ψηλά γίνεται στην ατζέντα των στόχων μας. Έχοντας σιωπήσει η εκκλησία στο θέμα των γάμων μεταξύ ομοφύλων, ίσως να δείχνει ότι το timing είναι πια σωστό. Μήπως και αυτοί καταλαβαίνουν καλύτερα από μας ότι πρέπει να αποχωρήσουν από τα όσα γίνονται στην καθημερινή ζωή; Αν αυτά είναι σημάδια μιας υποβάθμισης της θέσης της για πρώτη φορά από τη σύσταση του κράτους και προετοιμάζουν το έδαφος για την πτώση της από το σύνταγμα, ας μη διστάζουμε να σπρώξουμε όσο μπορούμε για να φύγει αυτό το πράγμα από τη μέση.

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Η Ελλάδα βρίσκεται, όπως πάντα, στην περίεργη θέση να προχωράει με θεσμικές αλλαγές, ενώ στη βάση της να παραμένει τρομακτικά αναλλοίωτη, σε σημείο που να είναι δύσκολο να φανταστούμε διαφορετική πραγματικότητα. Το σχόλιο αυτό αφορά την οικογένεια και το πόσο δύσκολο εξακολουθεί να είναι, ακόμα και για ακτιβιστές/ακτιβίστριες, να «το πουν» στην οικογένειά τους. Και αφού το πουν, πόσο δύσκολο είναι να συμμαζευτούν αχαλίνωτες, άσχημες καταστάσεις ή καταστάσεις που ακολουθούν το μονοπάτι της χρόνιας πικρίας με το όνομα «μάνα, κουράγιο».

Πιστεύουμε ότι, ενώ εκ πρώτης όψεως φαίνεται να είναι προσωπικό θέμα και στο χέρι του καθενός και της καθεμιάς το πώς θα πορευτεί σ’ αυτόν τον τομέα, από την άλλη, λόγω της παντοδυναμίας της οικογένειας στην ελληνική κοινωνία, οι ομάδες ΛΟΑΤ καλό θα είναι να αναλώσουν μεγάλο μέρος της δράσης τους για την προσέγγιση του συγκεκριμένου προβλήματος. Η ΛΟΑ μιλάει γι’ αυτό στις συναντήσεις της πολύ συχνά. Αναμφίβολα πολλές γυναίκες έχουν βοηθηθεί, χρειάζεται όμως ένα άνοιγμα προς τα έξω, το οποίο και θα συμπεριλάβει τις ίδιες τις οικογένειες, είτε υπό μορφήν ομάδων συζήτησης/υποστήριξης, είτε υπό μορφήν εντύπου για την ενημέρωση των οικογενειών με ΛΟΑΤ άτομα, είτε υπό μορφήν ανοιχτών εργαστηρίων με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων, είτε όλα αυτά μαζί και πολλά άλλα ακόμη.

Θεωρούμε ότι η πείρα δεκαετιών των άλλων χωρών θα μας είναι χρήσιμη ώστε να ρίξουμε ενέργεια στην οργάνωση για τη μετατόπιση του βαθύτατα ριζωμένου θεσμού της οικογένειας σε σχέση με τη ΛΟΑΤ κοινότητα. Ίσως να είναι κι ένας εξαιρετικός τρόπος να κλονιστεί από τα θεμέλιά του ο εγγενής συντηρητισμός μιας κοινωνίας που δεν έχει τρελές φιλοδοξίες αλλαγής και αρέσκεται σε γενικές γραμμές να κολυμπάει σε λιμνάζοντα ύδατα και να ονειρεύεται καλύτερες στιγμές, χωρίς να μεθοδεύει και να οργανώνει τίποτε προς αυτήν την κατεύθυνση.

Ας αρχίσουμε από αυτά και βλέπουμε

Με εφαλτήριο τις δεκαετίες ακτιβισμού, τα πράιντ, το γάμο, τα φεστιβάλ λεσβιακών, γκέι κ.ά. ταινιών, πιστεύουμε ότι μπορούμε ν’ αρχίσουμε να αγγίζουμε σιγά σιγά, με μέθοδο, τους «τσιμεντένιους στύλους» της ελληνικής κοινωνίας, δηλαδή την οικογένεια και την εκκλησία. Πάντα ήταν στο προσκήνιο, βέβαια, αλλά η προσπάθεια θα μπορούσε να πάρει οργανωμένες μορφές, με γερό θεωρητικό υπόβαθρο κι εφαρμοσμένες τακτικές, έτσι ώστε οι θεσμοί αυτοί να αποδυναμωθούν από την καταστροφική τους επίδραση πάνω στο άτομο. Όσο ο κόσμος τούς θέλει στη ζωή του –ακόμα και άνθρωποι από τους πιο ριζοσπαστικούς κύκλους– και μιλάει με συγκίνηση για μάνα, πατέρα, αδέρφια, ξαδέρφια, και το σόι γενικότερα, όπως και για κάποιο θρησκευτικό πανηγύρι σε κάποιο νησί ή για θρησκευτικά οράματα, θαύματα και αμαρτίες, δύσκολα θα ξεθεμελιωθούν οι θεσμοί αυτοί.

Ως λαός μάς είναι πολύ δύσκολο να θυμώσουμε για χρόνιες, πολύ σοβαρές και καταστροφικά χαλύβδινες πρακτικές σε τούτη τη χώρα και να στραφούμε με οργή εναντίον τους, παρόλο που βαυκαλιζόμαστε ότι είμαστε οργίλος λαός. Εφόσον το παραδεχτούμε αυτό, με κάποια ντροπή, καλό θα ήταν να αρχίσουμε την άλλη πορεία, αυτήν που εξηγήσαμε πιο πάνω, της ειρηνικής, αλλά μεθοδευμένης προσέγγισης – και όπου μας πάει.

Η ΛΟΑ θα το παλέψει, πάντως.

Ευχαριστούμε

Κείμενο που διαβάστηκε από τη Λεσβιακή Ομάδα Αθήνας στα πλαίσια του Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ –Ιούλιος 2008 Αθήνα.

Aναδημοσίευση από τη Βαβυλωνία-Αντιεξουσιαστική Εφημερίδα, Σεπτέμβριος 2008, Φύλλο 47.

Για επικοινωνία και αποστολή κειμένων: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.