Τζιν Ο'Λίρι

"Η ουσία της καταπίεσης μας, μας οδηγεί να γινόμαστε αόρατοι. Ωσπου να γίνουμε ορατοί, οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να έχουν τη δυνατότητα να διαιωνίζουν μύθους και ψευτιές για την ομοφυλοφιλία".
Τζιν Ο'Λίρι

Γεννημένη στις 4 Μαρτίου του 1948, στη Νέα Υόρκη, μεγαλωμένη στο Οχάιο σε ένα αυστηρό ρωμαιοκαθολικό σπίτι, η Τζιν Ο'Λίρι αποφάσισε νωρίς πως ήθελε να γίνει καλόγρια. Με το που τελείωσε το λύκειο, στα 18 της χρόνια, μπήκε στο μοναστήρι της Αγίας Ταπείνωσης. Ως δόκιμη σπούδασε ψυχολογία και ένοιωσε τα πρώτα σκιρτήματα του έρωτα, για κάποιες από τις άλλες μοναχές. Δεν ήταν η πρώτη φορά: το ερωτικό της ενδιαφέρον μονοπωλούσαν οι γυναίκες από τα πρώτα εφηβικά χρόνια, μόνο που η συνειδητοποίηση θα αργούσε.

O φόβος της ήταν η εξομολόγηση. Εκεί δε μπορούσε να εθελοτυφλεί. Έπρεπε να όφειλε, όπως η πίστη της όριζε, να μιλήσει με τον εξομολόγο της, να ομολογήσει την "άνομη" αγάπη της. Έτρεμε. Περίμενε να την κατακεραυνώσει, να της αρνηθεί την κοινωνία, να την τιμωρήσει παραδειγματικά. Έγινε εκείνο που δεν περίμενε: ο εξομολόγος της είχε πολλές φορές ξαναδεί το έργο. Αντέδρασε χλιαρά, άφησε χώρο για τον έρωτα που υποτίθεται ότι καταδίκαζε η εκκλησία. Αρκεί όλα να γίνονται χωρίς να ταράσσεται η ήρεμη, η ατάραχη επιφάνεια.

Αυτού του είδους η υποκρισία δεν της ταίριαζε. Το 1970, μετά από τέσσερα χρόνια (όχι και τόσο) μοναχικού βίου, εγκατέλειψε τη μονή, έχοντας βρει άλλον τρόπο "να αλλάξει τον κόσμο": είχε αποδεχθεί την ταυτότητά της, τη σεξουαλικότητά της και είχε αποφασίσει να σπάσει τη σιωπή, όχι μόνο για τη γυναικεία αλλά και για τη μοναστική ομοφυλοφιλία γένους θηλυκού. Μετακόμισε στη Νέα Υόρκη -μια πόλη πιο ανεκτική, με πιο ανοιχτή ομοφυλόφιλη κοινότητα- και ξεκίνησε το διδακτορικό της, όντας πια αποφασισμένη ακτιβίστρια.

Ο αγώνας ήταν μεγάλος και κάποτε οδυνηρός: ακόμη τότε η ομοφυλοφιλία θεωρούνταν ψυχασθένεια, ήταν στην επίσημη λίστα της Ψυχιατρικής Εταιρίας των ΗΠΑ. Επί δεκαετίες οι ομοφυλόφιλοι υπόκειντο σε "ψυχοθεραπείες" οδυνηρές και εξευτελιστικές, από τα ηλεκτροσόκ ως τις λοβοτομές. Η κατάσταση θα άλλαζε λίγο πριν το κλείσιμο του 20ου αιώνα, ο οποίος υπήρξε γι' αυτούς ένας αιώνας οδύνης, διωγμών, ολοκαυτώματος και αγώνων.

Για τη γυναικεία ομοφυλοφιλία τα πράγματα ήταν ακόμη πιο άσχημα. Μπορεί λοβοτομές και ηλεκτροσόκ να υφίσταντο οι άντρες ομοφυλόφιλοι, όμως οι γυναίκες ήταν αόρατες. Ακόμη και μες στο ομοφυλόφιλο κίνημα, οι άνδρες είχαν το πάνω χέρι.

Τελικώς, το 1972, η Τζιν εγκαταλείπει την θρυλική οργάνωση Συμμαχία Ομοφυλόφιλων Ακτιβιστών (GAA- Gay Activists Alliance) και ιδρύει το κίνημα της Λεσβιακής Φεμινιστικής Απελευθέρωσης. Οι γυναίκες πρέπει να γίνουν ορατές. Δεν ξεχνά ότι ο αγώνας είναι κοινός - γι αυτό και, την ίδια χρονιά, εντάσσει το κίνημα στην Εθνική Ομοφυλόφιλη Ομάδα Δράσης (National Gay Task Force), απλώς θέλει να θυμίζει την ύπαρξη και γυναικών ομοφυλοφίλων. Στην ομάδα Δράσης συνεργάζεται με το Μπρους Βέλερ. Μαζί θα βάλουν τους ομοφυλόφιλους στο Λευκό Οίκο, από κοινού με τον Ρομπ Άιχμπεργκ θα πρωτοστατήσουν, το 1988, στην καθιέρωση της "Ημέρας Αποκάλυψης" της ερωτικής ταυτότητας (National Coming Out Day).

Ο Λευκός Οίκος άνοιξε τις πύλες του στους ομοφυλόφιλους πρώτη φορά το 1977, χάρη στη Τζιν. Έντονα πολιτικοποιημένη αλλά πάντα μες στα κοινωνικά αποδεκτά πλαίσια, ήταν ενεργό μέλος του κόμματος των Δημοκρατικών και η συμβολή της ήταν τόση που, υπήρξε ο πρώτος άνθρωπος γνωστής ομοφυλοφιλικής ταυτότητας που εκλέχθηκε εκλέκτορας του κόμματος και ο πρώτος που διορίστηκε σε κυβερνητική επιτροπή - για τα δικαιώματα των γυναικών- επί προεδρίας Τζίμι Κάρτερ. Μία ακόμη πρωτιά ακολούθησε, όταν ανέλαβε και κράτησε επί 12ετία μία θέση στην Εθνική Επιτροπή των Δημοκρατικών.

Η ένταξή της σε ένα από τα δύο κόμματα εξουσίας και η αποδοχή της σε αυτό, με δεδομένο και γνωστό το σεξουαλικό της προσανατολισμό, άνοιξε την πόρτα για την ευρύτερη συνεργασία ομοφυλοφίλων και Δημοκρατικών. Ακόμη και σήμερα, κοντά τριάντα χρόνια μετά, αυτή η σχέση ανθεί, στηριζόμενη στους δεσμούς που έχτισε τότε η Τζιν, που οδήγησαν σε μια σειρά από σημαντικά βήματα προς το σκοπό της: το τέλος των διακρίσεων.

Το 1984, συμμετέχει στο βιβλίο "Λεσβίες Καλόγριες: σπάζοντας τη σιωπή", σε μια εποχή που οι ομοφυλόφιλοι αντιμετώπιζαν έναν ακόμη διωγμό λόγω του AIDS, το οποίο, αρχικά, θεωρήθηκε "νόσος των ομοφυλοφίλων". Η Τζιν αγωνίστηκε εναντίον του νέου ρατσισμού αλλά και για να μπορέσουν οι νέες θεραπείες να φτάσουν σε όσο περισσότερους ασθενείς γίνεται.

Λίγο αργότερα, εγκαταστημένη στην Καλιφόρνια, ιδρύει την οργάνωση των Αμερικάνων Υπερασπιστών Ομοφυλόφιλων Δικαιωμάτων (National Gay Rights Advocates) και αρχίζει να οργανώνει την "Γυναικεία Βραδιά", ένα ετήσιο πάρτι για τις γυναίκες ομοφυλόφιλες, που γίνεται ο πυρήνας για την αυτοοργάνωσή τους και την δημιουργία της δικής τους ατζέντας και τιμά όσες βοήθησαν να κατακτηθεί η όποια ελευθερία.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της, ήρθε αντιμέτωπη με τον καρκίνο των πνευμόνων. Η Τζιν Ο'Λίρι υπέκυψε στην επάρατο τo 2005, χωρίς ποτέ ως τότε να παραδώσει τα όπλα. Ήταν μια καθαρή φωνή και μία αγωνίστρια ως το τέλος. Άφησε χήρα τη συντροφό της, Δρ. Λίζα Φελπς, ειδική εκπαιδευτικό. Μαζί μεγάλωναν δύο παιδιά, τη Βικτώρια και τον Δαυίδ δε Μαρία

της Λαμπρινής Χ. Θωμά, στο skai.gr